Activity Based Costing

Veel gestelde vragen over Activity Based Costing / Management

Wat is Activity Based Costing?

Activity based costing is een kostprijsmethode. Uitgangspunt bij deze methode is dat om producten of diensten tot stand te brengen activiteiten moeten worden uitgevoerd. Om die activiteiten uit te voeren worden productiemiddelen (resources) ingezet die kosten met zich meebrengen. Het toepassen van ABC gaat in twee stappen. In de eerste stap worden de kosten van de van productiemiddelen die verbruikt worden door activiteiten met behulp van zogenaamde kostenverdeelsleutels (resource drivers) toegewezen. In de tweede stap worden de kosten van activiteiten aan de kostenobjecten toegewezen met behulp van activiteitenverdeelsleutels (activity drivers). De toepassing van deze twee stappen leidt er toe dat zowel de directe als de indirecte kosten (zo veel mogelijk) op basis van causale verbanden worden toegewezen.

Bestaat er een éénduidige terminologie voor Activity Based Costing?

In de literatuur worden soms verschillende begrippen gehanteerd met dezelfde betekenis. CFO Consult hanteert in projecten de terminologie van CAM-I. Dit consortium heeft in het begin van de jaren negentig van de vorige eeuw, toen ABC opgang maakte, een eenduidig begrippenkader ontwikkeld. CAM-I staat voor Consortium for Advanced Manufacturing – International. De website van deze organisatie is: www.cam-i.org.

Wat zijn de belangrijkste doelen van Activity Based Costing / Management?

De belangrijkste doelstellingen van een activity based costing/management project zijn:

  1. Het ontwikkelen van strategische kostprijzen
  2. Het identificeren van mogelijkheden voor kostenreductie en efficiencyverbetering
  3. Het ontwikkelen van instrumenten om de processen en activiteiten te beheersen en verbeteren
Wat zijn de logische stappen/fasen in een ABC/M project?

De belangrijke stappen/fasen zijn:

  1. de voorbereidingsfase. Hierin worden de doelstellingen vastgesteld en projectmedewerkers getraind;
  2. het ontwerp van het ABC/ABM-model. In deze fase worden de processen en activiteiten gedefinieerd; de kostenobjecten vastgesteld; kosteninformatie verzameld; resource drivers gedefiniëerd; informatie over de resource drivers verzameld; activity drivers gedefiniëerd, informatie over de activiteitenverdeelsleutels verzameld en tot slot kostprijzen berekend.
  3. in de volgende fase heeft de technische en organisatorische implementatie plaats en wordt het beheer van het ABC-model geregeld;
  4. tot slot wordt de informatie uit het project uitgerold en leert het management met deze informatie sturen.
Wat is een resource?

Een resource (Nederlands: productiemiddel) is een economisch element dat wordt aangewend of verbruikt bij het uitvoeren van activiteiten. Te denken valt bijvoorbeeld aan personeel, installaties en gebouwen, technologie, grondstoffen, kantoormateriaal.

Wat is een resource driver?

Een resource driver of kostenverdeelsleutel is een maatstaf voor de door een activiteit geconsumeerde hoeveelheid productiemiddelen.

Wat zijn voorbeelden van resource drivers?

Voorbeelden van resource drivers zijn:

  • het aantal uren dat iemand besteedt aan een activiteit;
  • het aantal vierkante meters vloeroppervlak dat wordt ingezet voor een activiteit;
  • het aantal FTE’s dat wordt ingezet voor een activiteit;
  • het aantal werkplekken dat wordt ingezet voor een activiteit.
Wat zijn activiteiten?

Een definitie die wel wordt gehanteerd is: een serie van met elkaar verband houdende acties (taken), uitgevoerd door één persoon in één operationele modus (voorbeeld: on-line, batch, ad hoc, geautomatiseerd, handmatig) op één tijdstip op één locatie.

Wat is een activity driver?

Een activity driver of activiteitenverdeelsleutel is de maatstaf voor de frequentie en intensiteit van de vraag naar activiteiten door kostenobjecten. Deze maatstaf wordt gebruikt om kosten van activiteiten aan kostenobjecten toe te rekenen. Zo geeft bijvoorbeeld het aantal klantorders weer hoeveel invoeractiviteiten per klant plaatshebben.

Wat is een kostenobject?

Een kostenobject (ook wel kostendrager) is iedere werkeenheid waarvoor een aparte kostenmeting is gewenst.

Wat zijn voorbeelden van kostenobjecten?

Voorbeelden zijn product, productgroep, dienst, contract, project en distributiekanaal.

In welke situatie kies ik voor Activity Based Costing?

Het antwoord op deze vraag hangt van een aantal factoren af. In het kort komt het er op neer dat wanneer er sprake is van een relatief hoog aandeel van indirecte kosten en/of er een relatief groot aantal producten/diensten is en/of de processen complex zijn Activity Based Costing/Management mogelijk een oplossing kan bieden. Zeker wanneer het management behoefte heeft aan informatie over de winstgevendheid van kostenobjecten vanuit verschillende perspectieven en informatie wenst over mogelijkheden om op proces/activiteitniveau bij te sturen.

Wat is activity based management?

De definitie die CAM-I hanteert luidt: “ABM is a discipline that focuses on the management of activities as the route to improving the value received by the customer and the profit achieved by providing this value. This discipline includes cost driver analysis, activity analysis, and performance measurement. ABM draws on Activity-Based Costing as its major source of information.”

In het kort komt het er op neer dat ABM de uit ABC verkregen informatie gebruikt voor het sturen van de organisatie en het verbeteren van de processen, zodat de prestaties verbeteren.

Wat is een cost driver?

Een cost driver is volgens CAM-I een factor die het kostenniveau van een activiteit (of proces) beïnvloedt. Het gaat daarbij om de onderliggende oorzaak die kosten veroorzaakt. Voorbeeld: de kwaliteit van de ontvangen onderdelen bepaalt het niveau en omvang van het werk dat in een bepaalde activiteit moet worden uitgevoerd.

Let op: in de literatuur wordt cost driver soms ook gebruikt als synoniem voor resource driver of cost driver. Dit is in de CAM-I terminologie niet hetzelfde.

Waar vind ik een goede training ABC?

CFO Consult geeft sinds 2004 trainingen ABC. Deze worden hooggewaardeerd door de deelnemers. De open inschrijfvariant wordt ongeveer twee keer per jaar gegeven. Er is ook een in-company variant die desgewenst op maat wordt aangeboden.

Wat is time-driven Activity Based Costing?
Time-driven activity-based costing richt zich vooral op tijd als verklarende factor voor de beoordeling en toewijzing van kosten. Robert S. Kaplan en Steven R. Anderson schreven in 2007 een boek met de titel ‘Time-driven activity based costing, a simpler and more powerful path to higher profits’. In dit boek wordt uitgelegd dat traditionele vormen van ABC veel tijd en inspanning kosten. Kaplan en Anderson pleiten voor een vereenvouding, waartoe menig consultant in zijn of haar praktijk al was overgegaan. In de praktijk wordt namelijk al vaak gekeken welke data beschikbaar zijn in plaats van welke theoretisch gewenst zijn. Gegeven het hoge aandeel van personeelskosten in de meeste organisaties is het logisch om als eerste factor naar de verdeling van kosten op basis van tijdsbesteding te kijken.

Welke tools zijn er die Activity Based Costing ondersteunen?

Er zijn drie typen tools die Activity Based Costing ondersteunen:

  • spreadsheetprogramma’s;
  • standaard ABC-softwarepakketten;
  • geïntegreerde ABC-module als onderdeel van een ERP-pakket.
Is ABC alleen geschikt voor productiebedrijven?

Nee, in de beginjaren werd ABC voornamelijk toegepast binnen de industrie. De laatste jaren hebben wij ABC met name toegepast bij organisaties actief in handel en dienstverlening. In opkomst zijn toepassingen bij gemeenten, woningcorporaties en zorg.

Wat zijn alternatieve kostprijsmethoden?

Veel gebruikte alternatieven zijn de kostenverdeelstaat, direct costing of variable costing.

Wat is de plaats van ABC/M binnen performance management?

ABM is één van de belangrijkste hulpmiddelen om een analyse te maken van verbetermogelijkheden die invloed hebben op de winstgevendheid van een organisatie. ABM is een onderdeel van integraal performance management.

Welke literatuur kan ik lezen over Activity Based Costing?

Over Activity Based Costing is de afgelopen tientallen jaren veel geschreven. Enkele verwijzingen:

  • Robert S. Kaplan, One Cost System Isn’t Enough. (Harvard Business Review, J-F 1988);
  • Cost & Effect, Using Integrated Cost Systems to Drive Profitablity and Performance, Robert S. Kaplan & Robin Cooper (HBS Press 1998);
  • Kosten en resultaat, is de vertaling van Cost & Effect in het Nederlands, Robert S. Kaplan & Robin Cooper (Academic Service 1999);
  • Activity Based Costing, Dick van Damme, Kluwer, 2001;
  • Time-driven Activity Based Costing, a simpler and more powerful path to higher profits, Robert S. Kaplan & Steven R. Anderson (HBS Press 2007);
  • Activity Based Management, James Brimson en John Antos (Wiley 1994).

Stel zelf een vraag

Contact FAQ ABC

Heb je een vraag die er niet bij staat? Stel haar dan hieronder:
  • Vul jouw naam in
  • Vul hier jouw mailadres in
  • Telefoonnummer waarop je bereikbaar bent
  • Schrijf hier jouw vraag of opmerking.
  • Vink dit veld aan. We weten dan dat je geen robot bent.

Gerelateerde artikelen

Gerelateerde training

Gerelateerde adviesdienst